Nên chọn tính thuế trên lợi nhuận hay doanh thu?

Cập nhật lần cuối: 05/09/2026
Đăng bởi: Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Beewow
Lượt xem: 0

Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Beewow

BEEWOW ra đời với sứ mệnh đem đến các giải pháp góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán - nhân sự của khách hàng, một dịch vụ mà ở đó BEEWOW luôn thấu hiểu và đồng hành trong từng chặng đường hình thành và phát triển của các start-up, cũng như các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên cả nước.

Nhiều hộ kinh doanh khi mới bắt đầu thường băn khoăn: nên tính thuế trên lợi nhuận hay doanh thu? Mỗi cách có ưu, nhược điểm riêng, việc lựa chọn sai có thể khiến bạn đóng thuế nhiều hơn cần thiết hoặc gặp rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác nhau giữa hai phương pháp này để lựa chọn phù hợp với mô hình kinh doanh của mình.

Tính thuế trên lợi nhuận là gì?

Tính thuế trên lợi nhuận là cách tính thuế dựa trên phần lợi nhuận thực tế sau khi đã trừ chi phí hợp lệ, thay vì tính trên toàn bộ doanh thu.

Công thức:

– Trong đó: “Thuế suất tương ứng DT” có thể là 15%, 17%, 20%

Điểm đáng chú ý của phương pháp này: nếu kinh doanh lỗ, hộ kinh doanh không phải đóng thuế; chỉ khi có lãi mới phát sinh nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, để được tính chi phí hợp lệ, bạn phải chứng minh được chi phí đó bằng hóa đơn, chứng từ đầu vào đầy đủ và thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định.

Tính thuế trên doanh thu là gì?

Tính thuế trên doanh thu là cách tính thuế dựa trên toàn bộ doanh thu nhân với tỷ lệ thuế suất theo từng ngành nghề, không cần trừ chi phí.

Công thức:

Ví dụ, với ngành thương mại, hàng hóa, tỷ lệ thuế suất là 1,5%, trong đó:

1% là thuế giá trị gia tăng (GTGT)
0,5% là thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Đây là phương pháp tính thuế phổ biến với hộ kinh doanh cá thể, vì cách tính đơn giản và không đòi hỏi phải chứng minh chi phí đầu vào.

So sánh tính thuế trên lợi nhuận và tính thuế trên doanh thu

Tiêu chí	Tính thuế trên lợi nhuận	Tính thuế trên doanh thu
Cách tính thuế	(Doanh thu − Chi phí) × Thuế suất tương ứng doanh thu	♦ Thuế GTGT = Doanh thu x Tỉ lệ thuế suất theo ngành nghề ♦ Thuế TNCN = (Doanh thu – 1 tỉ) x Tỉ lệ thuế suất theo ngành nghề
Yêu cầu chứng minh chi phí	Bắt buộc phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ và thanh toán không dùng tiền mặt	Không bắt buộc
Rủi ro bị loại chi phí/ truy thu	Có thể bị cơ quan thuế loại chi phí nếu không đủ điều kiện, dẫn đến truy thu thuế và phạt	Không bị loại chi phí, không bị truy thu vì đã nộp theo tỷ lệ trên doanh thu
Sổ sách cần ghi nhận	Cần 4 loại sổ: Sổ doanh thu, Sổ chi phí, Sổ tiền, Sổ kho	Chỉ cần 1 loại sổ: Sổ ghi nhận doanh thu

Nên chọn tính thuế trên doanh thu hay lợi nhuận?

Không có câu trả lời tuyệt đối cho mọi trường hợp – lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm kinh doanh của từng hộ, từng doanh nghiệp.

Tính thuế trên lợi nhuận có thể phù hợp nếu bạn:

Có chi phí đầu vào lớn, chứng từ hóa đơn đầy đủ, thanh toán rõ ràng
Có giai đoạn kinh doanh lỗ và muốn không phải đóng thuế trong giai đoạn đó
Sẵn sàng đầu tư thời gian, công sức để ghi sổ sách đầy đủ theo quy định

Tính thuế trên doanh thu có thể phù hợp nếu bạn:

Muốn cách tính đơn giản, ít phải lưu trữ hóa đơn, chứng từ chi phí
Không muốn rủi ro bị truy thu do chi phí không hợp lệ
Có tỷ suất lợi nhuận cao, nên nộp theo tỷ lệ trên doanh thu có thể có lợi hơn

(Hình ảnh minh họa, nguồn: Internet)

Kết luận

Tính thuế trên lợi nhuận và tính thuế trên doanh thu khác nhau ở bốn điểm chính:

Cách tính thuế.
Yêu cầu chứng minh chi phí.
Rủi ro bị loại chi phí/ truy thu.
Số lượng sổ sách cần ghi nhận.

Mỗi phương pháp có ưu, nhược điểm riêng, phù hợp với từng mô hình kinh doanh khác nhau.

Nếu bạn còn băn khoăn chưa biết cách tính thuế nào phù hợp với tình hình kinh doanh cụ thể của mình, hãy liên hệ với BEEWOW để được tư vấn chi tiết hơn.