Hộ kinh doanh có được cộng thêm 8% VAT vào hóa đơn không?

Bạn có từng thấy trên hóa đơn của một quán ăn, quán cà phê dòng ghi “VAT 8%” hoặc “thuế GTGT 8%” cộng thêm vào tổng tiền thanh toán? Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất mà các Hộ kinh doanh ngành ăn uống, dịch vụ hiện nay đang mắc phải.

Việc cộng thêm dòng “VAT 8%” vào hóa đơn tưởng chừng như là một thao tác đơn giản, quen thuộc, giống như cách các doanh nghiệp vẫn làm. Nhưng trên thực tế, cách tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) của Hộ kinh doanh hoàn toàn khác với Doanh Nghiệp, và việc áp dụng sai phương pháp không chỉ khiến Hộ kinh doanh thu tiền khách sai quy định, mà còn tiềm ẩn rủi ro về xuất hóa đơn không đúng luật. Vậy bản chất vấn đề này là gì, và Hộ kinh doanh cần làm gì cho đúng?

Hai phương pháp tính thuế GTGT: Khấu trừ và Trực tiếp

Để hiểu vì sao Hộ kinh doanh không được cộng thêm 8% VAT vào hóa đơn, trước tiên cần phân biệt rõ hai phương pháp tính thuế GTGT đang được áp dụng tại Việt Nam:

• Phương pháp khấu trừ: Đây là phương pháp áp dụng chủ yếu cho các doanh nghiệp. Với phương pháp này, số tiền khách hàng phải thanh toán sẽ bao gồm tiền hàng cộng với tiền thuế GTGT được tách riêng, thể hiện rõ trên hóa đơn.

• Phương pháp trực tiếp trên doanh thu (tỷ lệ phần trăm): Đây là phương pháp mà hầu hết Hộ kinh doanh đang áp dụng. Với phương pháp này, Hộ kinh doanh không được cộng thêm thuế GTGT vào hóa đơn để thu thêm của khách hàng.

Nói cách khác, Hộ kinh doanh không thể lấy cách xuất hóa đơn của doanh nghiệp theo phương pháp khấu trừ để áp dụng cho mô hình của mình. Đây là hai cơ chế thuế hoàn toàn khác nhau.

Vì sao HKD không được thu tiền thêm của khách?

Đối với Hộ kinh doanh tính thuế theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, mỗi ngành nghề sẽ có một mức thuế suất riêng. Với Hộ kinh doanh nhà hàng, quán ăn sẽ áp dụng thuế suất 3% trên doanh thu.
Điểm mấu chốt cần lưu ý: tỷ lệ phần trăm này chỉ là căn cứ để hộ kinh doanh tự tính và nộp thuế cho cơ quan thuế, chứ không phải là căn cứ để cộng thêm vào hóa đơn và thu thêm tiền của khách hàng. Đây chính là chỗ mà rất nhiều Hộ kinh doanh đang nhầm lẫn, dẫn đến việc ghi thêm dòng “VAT 8%” hoặc tương tự lên hóa đơn – một cách làm sai cả về nguyên tắc tính thuế lẫn quy định xuất hóa đơn hiện hành.

(Hình ảnh minh họa, nguồn: skylightnhatrang)

Khoản thuế phải nộp và Khoản tiền thu thêm của khách

Một nguyên tắc quan trọng mà Hộ kinh doanh cần ghi nhớ: số thuế mình phải nộp cho Nhà nước và khoản tiền mình thu thêm của khách hàng là hai khoản hoàn toàn tách biệt, không được gộp chung hay hiểu lẫn với nhau.

Nếu Hộ kinh doanh muốn bù đắp chi phí thuế đã phải nộp, cách làm đúng là:

• Không được ghi thêm dòng VAT trên hóa đơn.
• Không được cộng thêm khoản tiền này một cách riêng biệt khi thu tiền khách.
• Chỉ được phép tính toán và cộng phần chi phí thuế đó vào giá bán sản phẩm/ dịch vụ ngay từ khi báo giá cho khách hàng.

Ví dụ: một tô phở có giá 50.000 đồng và Hộ kinh doanh muốn bù chi phí thuế, giá niêm yết bán ra cho khách phải là giá đã bao gồm thuế 3%, trường hợp này là 52.000 đồng. Hộ kinh doanh không được tách dòng “VAT 8%” cộng thêm vào hóa đơn.

(Hình ảnh minh họa, nguồn: Internet)

Hộ kinh doanh cần làm gì?

Nếu bạn đang là chủ nhà hàng, quán ăn, quán cà phê và hiện tại hóa đơn của mình vẫn đang có dòng ghi VAT cộng thêm, đây là lúc bạn nên dừng lại và rà soát:

• Kiểm tra xem Hộ kinh doanh của mình đang áp dụng phương pháp tính thuế nào (khấu trừ hay tỷ lệ phần trăm trên doanh thu).
• Đối chiếu lại mẫu hóa đơn đang xuất có đang ghi thêm dòng thuế GTGT sai quy định hay không.
• Điều chỉnh lại cách báo giá, niêm yết giá bán để đảm bảo phần chi phí thuế (nếu muốn bù đắp) đã được tính gộp vào giá bán, thay vì tách riêng thành dòng thuế trên hóa đơn.
• Nếu chưa chắc chắn về quy định, nên tham khảo ý kiến của đơn vị dịch vụ kế toán, thuế uy tín để được tư vấn và hỗ trợ điều chỉnh kịp thời, tránh rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn, thuế.

(Hình ảnh minh họa, nguồn: Internet)

Kết luận

Việc cộng thêm dòng “VAT 8%” vào hóa đơn tưởng như vô hại nhưng lại là một sai sót phổ biến, xuất phát từ việc nhầm lẫn giữa cách tính thuế của doanh nghiệp theo phương pháp khấu trừ và cách tính thuế của Hộ kinh doanh theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Hộ kinh doanh cần hiểu rõ: thuế suất là căn cứ để nộp thuế, không phải là căn cứ để thu thêm tiền khách hàng, và nếu muốn bù đắp chi phí thuế, cách làm đúng duy nhất là điều chỉnh vào giá bán ngay từ đầu.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc xác định phương pháp tính thuế, cách xuất hóa đơn đúng quy định, hoặc cần rà soát lại toàn bộ quy trình kế toán – thuế cho Hộ kinh doanh của mình, đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ chuyên viên kế toán – thuế của chúng tôi theo thông tin bên dưới để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ kịp thời.